gwara / Potrawy Cieszyńskie / Miód lipowy 

Miód lipowo – spadziowy je gynsty, lepki, mo kolor złocisto – brónzowy, a jak styngnie i stwierdnie to sie robi jaśniejszy. Dowo sie go do słojików 0,45 lebo 0,90 litra. Jak miód uż stwierdnie to sie w nim robióm taki drobne zorka a krupki. Jako każdy miód aji tyn cieszyński je słodki i mo przijymny szmak. Tyn szmak tego miodu je taki skuli spadzi, kiero w nim je. Wónio aromatami a kwiotkami s lipy aji wtynczas jak uż stwierdnie. Miód je dobry na krzipoty, jak kiery sie chce wykuckać, je aji prociw zapolyniu, na gorónczke a jak kómu smerdzi s gymby, lebo jak kogo chyto korcz. Ludzie go jedli aji wtynczas jak meli problymy s nyrkami, ze jscanim, a jak gdo mioł nerwy. Świynty Ottón kiejsi pisoł o Polanach: „Nie musieli mieć wina, ale mieli dobre piwo a miód.” Uż hań downij w całej Polsce sie wybiyrało miód s hóli. Nejprzód sie podbiyrało miód dzikim pszczołóm, a dziepro potym ludzie zaczli stawiać hóle, a pszczoły sie zaczło chować tak jak baji kury, lebo kaczyce. Stawiało sie barcie, a potym hóle w pasiekach. Polscy pszczelorze zaczli chować pszczoły w średniowieczu. Na Cieszyńskij Ziymi pszczelorze zaczli robić miód wtynczas, kiej sie zaczło sadzić owocowe strómy. Ponikiere dziedziny, lebo zakóntki sie mianowały od tego, że tam były jakisi pasieki. Kole roku tysiónc osiymset pindziesióntego było na Cieszyńskij Ziym aji towarzystwo wandrowne pasieczników, a inszpektorzi we szkołach posyłali rechtorów, coby się szkolili u pszczelorza, kierego znoł cały Świat – do Jana Dzierżónia, kiery o pszczołach, o hólach, a o miodzie wiedzioł wszecko. Potym nieskorzi Jerzy Ciynciała założył Towarzystwo Rolnicze, a nim sekcyje dlo pszczelorzi – to był rok tysiónc osiymset siedymdziesiónt dwa. Potym uż pszczelorzi było coros to wiyncyj, a uczyli, jako sie wybiyro miód s hóli aji swoich synków – aż do dzisia.


Cieszyński miód - dobry na rostomajte nimoce...

Lipy to sóm taki strómy, na kierych sie rada robi spadź. Tóm spadź robióm mszyce zdobniczki lipowej, kiere sie lyngnóm poczóntkiym moja. Nejwiyncyj spadzi je dycki w lipcu, a jak je dobry czas, to pszczoły go radszy sbiyrajóm, niż nektar s lipowych kwiotków. Spadź sie osadzo dycki na jegłach, a na gałynziach jodły, świerku, lebo brzima, a na strómach liściastych sie robi na wyrchu liści dymbu, lyszczyny, abo lipy. Taki jegły, lebo liści majóm na sobie takim lepkóm, słodkóm mase, kiero sie blyszczy. Wyglóndo to kapke jak ciasto polote lukrym. Tyn niby lukier robióm gor mszyce, ale aji czerwce. Majóm óny taki dziubloki, kierymi dziubióm liści na strómach, a pijóm ś nich sok. W tym soku je gor woda, ale je aji kapke cukru a białka, kiere potrzebujóm ty mszyce. Mszyce ni majóm rade cukru, tóż chned go wyciepujóm, a ón sie potym eszcze miyszo ze sokiym s liścio. Tak sie robi ta spadź. S jednej lipy mszyce poradzóm srobić aji piynć a dwacet kilo spadzi za dwa, trzi tydnie. S miodu idzie srobić ponikiere jodła, a miodule, na kieróm je ekstra recepis. Na Cieszyńskij Ziymi sie kiejsi jodało miód, a aji terazy eszcze sie go jy, bo je dobry na rostomajte nimoce. Miód lipowo – spadziowy mo wiyncyj makro i mikroelemyntów, a wszecko je w nim tak smiyszane, że je przeogrómnie dobry, a lyczy. Miody spadziowe ze spadzi s liści sóm moczopyndne, żółciopyndne, a sóm dobre prociw zapolynióm. Lyczóm rostomajte nimoce – lónzok, krzipoty, zapolynia, serce, woreczek żółciowy a stawy.

 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www