gwara / Potrawy Cieszyńskie / Karp z Gołysza 
Każdy dobry karp, baji taki, jaki je chowany w Gołyszu, musi być piekny, łuski muszóm być poukłodane jak sie patrzi – wiedzom ło tym fachmani, kierzi kole karpii chodzóm, a ich odbywajóm. Głowa musi być mało, kształtny pysk s faskami, miynsiste pleca a płetwy kiere je dobrze widać. Gołyski karpie wożóm od półdrugo do trzech kilo, sóm śliski, a szmak  majóm jymny, taki jaki mo mieć ryba. Na wyrchu karp je szary, brzuch mo żółtawy a płetwy ćmawe. W Polsce karpie sie zaczło chować uż w trzinostym a szternostym wieku, kiej w dorzeczach górnej Odry a Wisły zaczli kopać rybniki. Potym uż było rostomajcie ros lepszy a ros gorszy. Kole 1870 roku zajś sie zaczło ryby wiyncyj chować a gor karpie. Nejprzód zaczli chować ryby ludzie ze „zagłymbio rybnego” kiere je w dorzyczu Górnej Wisły - tam sie wszecko zaczło. Poczóntek tego roskwitu to je rok 1868, kiej Tómasz Dubisz zaczón robić na ziymiach kumory cieszyńskij, kiero zarzóndzała gróntami od Habsburgów. Dubisz to był wielkucny reformator jak idzie o chowani ryb w rybnikach.

Nejwiyncyj informacyji o chowaniu ryb w patnostym a szesnostym wieku, mómy ze Ślónska, a gor ze Ślónska Cieszyńskigo, Opawskigo, Pszczyńskigo a Raciborskigo. Na Ślónsku sie dobrze chowie karpie bo je tukej długi lato, dobro ziymia (glina lessowo), a moc zdrzódeł wielkucnych rzyk – Odry, Wisły, Odry a Soły. W rybnikach sie chowało aji karasie, miyntusy, liny, piskorze, sumy, leszcze, płocie, okónie, kiełbie, jazie, jazgarze a ukleje. Wyżyj w Beskidach łod szesnostego wieku chowali aji pstróngi. Górny Ślónsk – polsko kolybka zagłymbio rybnikowego – kole rybników czeskich był uznowany za nejlepsze miejsce kany sie chowie ryby w Europie. Kopało sie tukej rybniki, gospodarzyło sie a chowało karpie po nowymu. Po drugij wojnie w rokach 1954 – 1956 chcieli zajś chować w rybnikach karpia galicyjskigo, a tym powstoł karp w Gołyszu. Tego karpia zaczón chować profesor J.M. Włodek. Karp gołyski to je krziżówka ikrzicy gołyskij s mlyczkiym s przedwojynnego szczepu osieckigo, kierego skludzili s Doświadczalnego Gospodarstwa Rybnikowego w Mydlinikach, kiere miała Wyższo Szkoła Rolniczo w Krakowie. Karpia gołyskigo sie chowie na Ziymi Cieszyńskij, w Gołyszu a kole niego po dziedzinach. Chowie sie go aji w rybnikach zakładu Doświadczalnego Polskij Akademiji Nauk w Gołyszu.                                                  
 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www