gwara / Podania i legendy / O Świyntym Mikołaju  

O Świyntym Mikołaju s Pierśćca


Hań downi żył w Pierśćcu biydny synek, kiery był pastuchym. Ojcowie mu umrzili i ni mioł żodnego. Jónkoł się przeogrómnie, mioł krosty na gymbie i dycki chodził z krziwóm głowóm.
Pos se ty biyrki i cieliczki, chodzil po calutki dziedzinie i mioł yny to co mu dali siedlocy. Na miano mu było Mikoła i tak na niego wszyjscy wołali. Żodyn się nim nie przejmowoł ani litowoł. Chodził w potarganych galatoch, mioł zmazany kabot, bo siedlocy mu prawili, że wiyncyj nie musi mieć, kie fórt yny s gowiedzióm siedzioł.
Do kościoła nie chodził, bo tóż kaj by tam szeł do Skoczowa, abo do inkszej dziedziny. Każdy dziyń musioł pajś tóm gowiydź. Jak prziszła zima to dycki se strugoł z drzewa roztomajte rzeczy: talyrze, rogolki, sztwiertki. Chodził po ludziach i dostowoł za to czasym jakisi lepsze jedzyni od gaździnej.
Roz jak chodził po lesie naloz wielki lipowy piyń. Wzión go na swój kwartyr i umyślił se, że s niego zrobi swoigo patróna, a kapke wiedzioł jak wyglóndo, bo jak był eszcze małym synkym i ojcowie żyli, był s nimi roz w Cieszynie i tam przi zómku w kościele widzioł pieknóm figure tego świyntego.
Żodnymu nic nie prawił, bo by się s niego śmioli, że je jakisi gupielok i zachciywo sie mu gupot. Ani ni mioł bardzo czasu strugać, kie caluśki dziyń musioł pajś tóm swojóm gowiydź na miedzach i po dziedzinach. Móg se robić w nocy, ale też jyny jak miesiónczek świycił coby mioł światło. Wycióngoł tyn kónsek lipowego drzewa i strugoł se tego swoigo patróna. Jak uż widniało chowoł kulok pod ławe, przikrył jakómsik dzichtóm i zas czakoł aż się zećmi.
Sztyry roki strugoł tóm figure i coroz barżi się s ni robił taki słuszny panoczek. Jak uż było wszyjstko gotowe postawił patróna na środku szopki. Uznoł se, że to je świynty i musi go kajśikej postawić w dobrym miejscu. Zustawił jóm w szopce i spokojnie poszeł spać.
Naroz, w środku nocy obudził się i usłyszoł jakisi larmo i krawal. Ludzie wołali że kansik gore. Mikoła się zerwól, leci ku chałupie a gazda go przezywo i bije – wrzeszczy, że skyrs niego się poli. Ludzie lecóm s toporami, amprami wody, chcóm to gasić, ale nie widzóm żodnego ognia. Odewrzili dwiyrze do kómórki, dziwajóm się a ta figura tak pieknie świyci, że aż wsyjstkich oślepio.
Żodyn nie wiedzioł skónd się to wziyno i pomysleli se, że ta cudowno figura tu isto prziszła s nieba od Pón Bóczka. Uradzili se, że jóm postawióm na takim kopieczku kole bagiyn, coby wachowała ludzi i całej dziedziny.
No i ta figura tam stoła i stoła długi czas, a ludzie byli radzi, że jóm majóm i że ich chroni od tych bażołów. Mikoła się postarził i kiesi go ludzie nalyżli pod figuróm jak uż był umrzity. Bele jak go pochowali i chónym go zapómnieli. Ale to eszcze ni ma kóniec.
Prziszły czasy luterski i kierysi z bogatych siedloków se uznoł, że tóm dziwnóm figure, kiero w nocy świyci trzeja spolić, abo wyciepać. Tóż tak zrobili. Nejprzód jóm podpolili. Poliła się calutkóm noc, a rano wszyjscy się dziwali, że piyniek się spolił, ale patrón dali stoi na ziymi.
Panoczek pierściecki się przeogrómnie znerwowoł i kozoł tóm figure wywiyjść do Rudzice. Tam był klasztor i siostrziczki się uradowały, że bydóm mieć takóm świycóncóm figure. Jak prziszeł wieczór uż były ciekawe na to świycyni. Dziwajóm się a tu figury ni ma. Straciła sie. W Pierśćcu zaś ludzie się dziwali, że figura stoi tam, kaj downij i jóm niechali. Za pore roków inkszy panoczek se uznoł, że jóm trzeja wyciepać. Najón wóz, wojoków – coby ludzie ji nie ukradli i wywiyźli tóm figure do Świyntoszówki i ciepli jóm do jaru, w kierym płynyła rzyczka i było pełno krzoków.
Wieczór ludzie sie dziwajóm a na kopieczku zas cosik świyci. Mikołaj zaś stoi na swoim miejscu tam kaj stoł. Potym zaś jedyn z bogatych panoczków chcił sie pozbyć figury na amyn. Wzión chłopów z sikiyrami, załadowali tóm figure na drabinioki pojechali s nióm aż do Krakowa. Jak tam dojechali to jóm chcieli porómbać, ale jak odrómbali rynce i nogi to się zaczyna s tej figury loć krew. Przeogrómnie się zlynkli i wciepali jóm do Wisły. No i Mikołaj popłynół . Jak jechali spatki do Pierśćca uż była noc i było tak ćma, że pobłóndzili i wjechali na barzoły. Zdowało się że s nich nie wyjadóm i się potopióm. Naroz jedyn chłop woło: „No! Sóm my uratowani, bo ktosik nóm świyci i mogymy teraz wyjechać na ceste”. Jak sie kapke przibliżili dziwajóm sie a figura tego świyntego dali stoi yny bez nóg i rónk, ale stoi i świyci tak, jak dycki. Teraz uż se ludzie uznali, że lepij tej figury nie ruszać i niechać jóm tam, kaj je. I aji tyn panoczek, kiery był luteranym – a óni w świyntych nie wierzóm – prawił, że trzeja zbudować tam kapliczke, a po paru rokach kościółek.
Roztomaite cuda się tam zaczyny dzioć i dali się dziejóm. Póntnicy tam chodzóm z calutki Polski.




 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www