gwara / Przysłowia 

Przisłowia stela, kiere mi posłoł Roman Kristen s Trzińca...

Jynzyk i słowo
Poznać po mowie, co mo gdo w głowie.
Po rzeczy poznać głupigo.
Każdy je głupi, co se jynzyk łómie, lepszy aby mówił, jak umiy.
Nimosz w jynzyku kości - jak sie zegnie, tak sie wyprości.
Bardzi boli od jynzyka niż od kija.
Jak cie weznóm na jynzyki , to sczernisz jak murzin.
Je to cnota nad cnotami – dzierżeć jynzyk za zymbami.
Co do gymby, to nima grzych, ale co z gymby, to grzych.
Gdo mo dobrze w gymbie, dostanie do ni, albo po ni.
Z gymbóm wszyndzi trefi.
Słowo wyleci z gymby wróblym, a wróci wołym.
Trzeba słowo siedym razy poobracać w gymbie, niż sie go wypuści, bo potym go uż ani sztyryma kóniami nie cofniesz.
Słowo – wiater, pismo – grónt.
Słowo jak wróbel, a bodzie jak byk.
Gdo nie umiy pysku dzierżeć, tyn nie musi wszystko wiedzieć.
Rzecz sie rzóndzi a chlyb sie kraje.
Gdo mo moc rzeczy , tyn mo mało roboty.
Gdo mówi co chce, usłyszy co by nierod.
Gdo podsłócho pod ścianóm, tyn usłyszy ciacianóm .
Jak do lasa wołosz, tak ci sie odezwie.


Baby i chłopi
Nie rośnie dziołcha do kołka, jyny do pachołka.
Pómbóg doł dziywce, dziywka kómu chce.
Każdo dziołcha do, jyny ni dycki, ni wszyndzi i ni każdymu.
Jak dziołcha nie do chłopokóm, to do chrobokóm.
Za życio chłopcóm, po śmierci mrowcóm.
Młodo dziołcha mo zagrzoć siedymdziesiónt siedym synków na lodzie.
Szanobliwo dziołcha za piórkym siedym płotów przeskoczy.
Każdo dziołcha mo mieć sześć P: piekno, pilno, poczciwo, porzóndno, posłószno i piniynżyto.
Pryndzyj uwachuje kope błech niż młodóm dziołche.
Gorki uskipane a dziywcze usmarkane – to je jedno.
Jeszcze nie płakała ta, co sie wydała, jyny ta, co zustała.
Sóm na świecie jyny dwie wielki starości: panna że sie nie wydo, a pies że sie kości nie nażro.
Stare baby do porady, młode do uciechy.
Strzeż sie babskigo przodku a kóńskigo zadku.
Babski lato sie zaczyno od połednia do dwanostej.
Jak cie weznóm baby na jynzyki, je amyn.
Ranny deszcz a babski płacz - to je jedno.
Kiero pisma rada maluje, tej potym chłop dobrze pleca szmaruje.
Chłop mowny, kot łowny nie umrzóm z głodu.
Siedź w kóncie, bałamóncie, bydziesz na co, nóndóm cie.
Jak chcesz pieknóm babe mieć, na dziedzine po nióm jedź!
Gdo sie ożyni, tyn sie odmiyni .
Gdo sie żyni – dobrze czyni, a gdo sie nie żyni – jeszcze lepszy czyni.
Piyrsze małżyństwo od Boga, drugi od ludzi, a trzeci od djobła.
Swobodnymu wszyndzi źle, żónatymu jyny dóma.
Saframyncki żywobyci, jak sie stary młodej chyci.
Sakulyncki żywobyci, jak sie baba kwitu chyci.
Jako pani, tako koszula na ni.
Co djoboł nimoże, to baba dokoże, a co djoboł nie skusi, to baba musi.
Chałupa bez płota a baba bez chłopa - to je jedno.
Błogosławióna baba, co chłopa bije, a przeklynty chłop, co sie ji do.
Jak chłop baby nie bije, to w ni wóntroba gnije.
Dy sie dwa jednacy zapómnóm, baba je dycki gorszo.
Na podziwani chłop baby nie potrzebuje, jyny do roboty.
Choćby se baba rynce po same łokcie udrziła, to sie chłopu nie zawdziynczy.
Jak siedlok nimo kóni, to za płógym babe góni.
Chłop mo dziesiynć sił, baba jyny jednóm, a to jeszcze na poły z błechóm.
Chłop za chłopym, baba za babóm dzierży.
Lekszy zgodzić sto chłopów niż trzi baby.
Dziyń sie chwoli wieczór, a baba po śmierci.
Baba chłopu nie umrze, jyny dzieckóm matka.
Staro dziywka sie aj z kamiyniami na ceście wadzi.
Stare dziywki chodzóm na Czantoryje gnoty kulać.
Wdowa – ludzko pomowa.
Wdowa bez chłopa - jak ogród bez płota.
Lepszy synka ze wszami jako wdowca z dzieckami.
U wdowy chlyb gotowy, a u dziywki prózne chlywki, a u wdowca jak u mrowca .


Dóm i gospodarka
W chałupie je pokój, jak je chłop głuchy a baba ślepo.
Biada dómowi, kaj ciele rozkazuje wołowi.
Choć je chałupeczka same tlołki , nima nigdzi bez gorzołki.
Gospodarstwo bez chłopa, to jak człowiek bez duszy.
Grónt bez gospodynie - jako człowiek bez prawej rynki.
Jaki dóm, taki pón.
Podle płota poznosz chłopa.
Jaki gazda, taki porzóndek.
U porzóndnego gazdy aj świnie majóm połednie.
Co dobry gazda na wozie prziwiezie, to zło gospodyń we fortuchu wyniesie.
Taki pole dobrze rodzi, po kierym sóm gazda chodzi.
Pole po tela je dobre, po wiela kohóta słyszeć można.
Gdo mo żytko, mo wszystko.
Nejlepsze to, co na swojim gnoju wyrośnie.
Lepszy dóma chlyb, kapusta niż kaj indzi kura tłósta.
Lepszo dóma kapuścina niż na wojnie owiynzina.
Kaj dobro gospodyń warzi, tam sie dycki dobrze darzi.
Wartko gospodyni trzi roboty czyni.
W próznym chlywku nic nie zdechnie.
Powiado świynty Tóma: wszyndzi dobrze, a nejlepszy dóma.
Błogosławióny dóm, kaj człowiek w nim sóm.


Rodzina
Głos matki – głos Boga.
Do ludzi po rozum, do mamy po serce .
Co mamine, to cerzine, a co cerzine, do tego mamie nic.
Nigdy z głowy nie wyhóczy, czego mama roz nauczy.
Jabko od jabłónie daleko sie nie odkulo.
Jaki chlebuś – tako skurka, jako matka – tako córka.
Jaki ziymiok – tako nać, tako cera – jako mać.
Jako matka – tako cera: od jednego Lucypera.
Jaki drzewo – taki klin, jaki ojciec – taki syn.
Jaki korzyń - taki piyń, jaki ojciec - taki syn.
Jaki ogiyń – taki dym, jaki ojciec – taki syn.
Jako stare woły ryczóm, tak sie młode od nich uczóm.
Jak żeś chowoł syna, tak ón z tebóm poczyna.
Jedna matka uchowo siedym dziecek, ale siedym dziecek jednej matki nie uchowo.
Małe dziecka – mało biyda, wielki dziecka – wielko biyda.
Małe dziecka nie dajóm spać, wielki nie dajóm żyć.
Dziecka majóm płacz i śmiych w jednym miyszku.
Jak sie ci cera urodzi, mosz trzicet tysiyncy dłógu.
Ni ojciec, ni matka ceruszke wydaje: robota, ochota, piekne obyczaje.
Nie paskudź gniozda własnego, bo nejpiyrw wylecisz z niego.


Robota
Robota – chachar, a gdo robi – dziod.
Robota mo głupich strasznie rada.
Bez proce nie bydóm kołocze.
Pieczóne gołómbki nie lecóm do gómbki.
Praca mo ciyrpki korzyń, ale słodki owoc.
Powiedzioł Job: gdo nie bydzie robił, nie bydzie jod.
Kiery przez dziyń nie robi, na wieczerze gwiżdże.
Gdo sie za dnia nie utrudzi, tyn sie w nocy czynsto budzi.
Lyniwymu je droższy krok niż siedlokowi zogón.
Lyniwy marznie przi robocie, a jak jy, to cały w pocie.
Każdy je lyniwy, jak nimoże.
Zima gryzie chachara.
Na poły zrobióno robota je jak zogroda bez płota.
Co mosz zrobić jutro, to zrób dzisio, a co mosz zjeść dzisio, to niechej na jutro.
Rób, jak byś tu mioł być na wieki, a żyj, jak byś mioł umrzić jutro.
Choćby szeł do Rusi, wszyndzi robić musi.
Lepszy sie trzi razy spytać niż roz źle zrobić.
Samo dzieło majstra chwoli.
Kómu gymba jedzie, tymu rynce stojóm.
Lepszy dycki zły kszeft niż dobro robota.
Robota nima zajónc - nie uciecze.
Gdo robi, tyn mo niewiela, a gdo nie robi, też mo tela.
Po co sie zgibać, jak sie możesz wyprościć.
Lepij umrzić, a być świyntym, jako robić, a być zgiynty.
Kaj jedzóm – jydz, kaj robióm – nie zawadzej!
Z roboty kónie zdychajóm.

Pinióndze
Pinióndz rzóndzi światym.
Pinióndze wszystko zrobióm.
Gdo mo pinióndze, tyn mo aj świyntego.
Za pinióndze ksióndz sie modli, za pinióndze świat sie podli.
Za pinióndze w Pradze dóm.
Znómość kosztuje pinióndze.
Gdo maże, tyn jedzie.
Nie wyleziesz z nyndzy, jak nimosz piniyndzy.
Gnoja i piniyndzy dycki chybio.
Bez grejcara nie bydzie ryńskigo.
Grejcar ku grejcaru, aż bydzie czeski, czesku ku czeskimu, aż bydzie ryński.
Choćby była wielko grómada, kiej sie ku ni nie przikłada, jyny sie z ni ubiyro, potym niedostatek bywo.
Snop do snopa, bydzie kopa.
Tysiónc korón pieszo nie chodzi.
Gdo chce, aby mu grali, tyn musi zapłacić.
Kanyś nie doł grosza, tam nie wtykej nosa.
Żarłeś, pysku, zapłoć, miyszku!
Trzeba dycki dzierżeć miyszek w gorści.
Czego nie trzeba, to aj za darmo je drogi.
Cóż mi po hónorze, kiej pusto w kómorze.
Do łacnych papuczy to hneda nafuczy.
Łacne miynso psy żeróm.
Gdo bez rachónku żyje, bez testamyntu umiyro.
Gdo sie za dziyń zbogaci, za rok bydzie wisioł.
Gdo mo stodołe, mo myszy, gdo mo skarby, tyn od strachu dyszy.
Dobrze tymu, co nic nimo: wieczór legnie, rano stanie, żodyn mu nic nie ukradnie.
Jałmużna nie uboży.


Biyda
Świat je szkołóm a biyda nejlepszym rechtorym .
Tak to bywo na tym świecie: każdy swojóm biyde gniecie .
Biyda na dziecka bogato.
Staro biyda lepszo niż nowo, bo jóm znosz.
Jak biyda – to do Żyda, jak nyndza – to do ksiyndza, jak trwoga – to do Boga.
Każdo okruszynka zocno dziepro w biydzie.
Jak sómsiedzi żyjóm w zgodzie, to jim biyda nie dobodzie.
Na biydnego wszystko kapie.
Na chudobnych ludzi wszyndzi paści.
Kiej ubogi jy kure, to albo ón je nimocny, albo kura była nimocno.
Nejpryndzy stanie u celu ubogi, bo mu złodziyj nie zastómpi drogi.
Każdo potrzeba potrzebuje swojóm potrzebe.
Niż bogocz schudnie, to biydny downo zdechnie.



Chłop – pón
Chłopsko rzecz robić, pańsko rozkazować.
Pańsko rzecz obiecować, chłopsko dować.
Panowie wiedzóm, jak biyde nagnać do roboty.
Panowie wiedzóm, jak chłopu dokuczyć.
Panowie wiedzóm, jak robotnika zaprzóngnóć.
Panowie sóm móndrzejsi, kiej idóm z rotuzu, niż kiej idóm na rotuz.
Czego panowie nawarzóm, tym sie poddani poparzóm.
Pański spani – żebrocze śniodani.
Pańsko łaska mo krótki chwost.
Pańsko łaska na zajóncu jeździ.
Pańsko prośba gorszo niż rozkozani.
Jak je synek piernikorzym, musi skokać, jak mu kożóm.
Słóżba pańsko na pstrym kóniu jeździ.
Jak sie stanie z chłopa pisorz, to se myśli, że je cysorz.
Jak sie stanie z dziada pón, nie pómoże ani hróm.
Lepij być dobrym chłopym jak biydnym panym.
Lepszy być piyrszym chłopym niż ostatnim panym.
Lepszy chłopski rozum niż pańsko nauka.
Lepszy ciynko biyde klepać niżli panu dziecko niechać.
Co pón mo, to sie chłopu przido.
Do małego pana przidzie łaska sama.
Dwiyma panóm nie lza słóżyć.
Rozkoż se pón, a zrób se sóm.
Chłopa poznosz przi robocie, a pana przi stole.


Chlyb - jedzyni
Błogosławióne rynce, dy ich je wiyncej, ale na chlyb zguba.
Żywot idzie przez żołóndek.
Chlyb i sól zdobióm stół.
Co kómu szmakuje, to sie tym nie otruje.
Gałynziówka nejbardzi smakuje.
Chlyb z chlebym nie szmakuje.
Lepszo wesz w kapuście jako żodne miynso.
Dycki ci nejwiyncyj jedzóm, co nejbliży miski siedzóm.
Jaki do jedzynio, taki do roboty.
Jak żech głodny, toch do niczego. A jak sie najym, to bych jyny leżoł.
Świynty Paweł opisuje: - gdo dojodo, niech umyje.
Z pieknej miski sie nie najysz, jyny z pełnej.
Co ci po pieknym talyrzu, jak nimosz nic na nim.
Piekności sie żodyn nie najy.
Czym wiyncyj kucharzi, tym gorszo polywka.
Kaj kucharek sześć, tam nima co jeść.
Kaj moc kucharek, tam polywke przesolóm.
Choćby kuchorz aj muche warził, to urwie skrzidło do siebie.
Głód je nejlepszym kuchorzym.
W tłóstej kuchyni chudy testamynt.
Jak ci kaj nie dajóm śniodanio, to uż na obiod nie czakej.
Nie trzeba sie boć małej miski, ale małego gorka.
Dobry bób, kiej je głód, kiedy nima głodu, to sie nie chce bobu.
Głodny mo dycki chlyb na myśli.
Głodny sie jyny trzi razy do roku najy: w kiermasz, we wilijóm i kiedy świnie bijóm.
Ani cysorz sie nie wyrzyko żebranego chleba.
Po to sie jy, aby żyć, a ni po to żyje, aby jeść.
Gdo se na chlyb nie zarobi, nie umiy go ani ukroć.
Niż tłósty roz schudnie, to chudy siedym razy wyprości .
Na czornej ziymi sie bioły chlyb rodzi.
Na gorach poczóntek wody a kóniec chleba.
Fajnidełko z miasta nie zjy z owsa ciasta.
Każdy chlyb mo dwie skórki.


Cesty po krajach i dziedzinach
Wszyndzi chlyb o dwóch skurkach.
Wszyndzi sie nóndzie kónkol w pszynicy.
Ani w Paryżu nie zrobióm z bobu ryżu.
W mieście wszystko świynte, a na wsi przeklynte.
Co jedna wieś, to inszo pieśń.
Co dziedzinka, to inszo dziywczynka.
Co kraj – to obyczaj, co chałupa – to inszo nauka.
Jak chcesz, chłopie, fórmanić, musisz cesty nie ganić.
Gdo granice przekroczuje, tyn se życio ukrócuje.
Kaj cie nie proszóm, tam niech cie czerci nie noszóm.
Cudzy kroj chwol, a swojigo sie dzierż.
Cudzy kroj chwol, a we swojim biyde klepej.
Kaj indzi inakszy – u nas po naszymu.


Uczyni i nauka
Czerpie wode przetakym, gdo bez ksiónżek chce być żakym.
Nauka pinióndze kosztuje.
Co szkodzi, to też aj uczy.
Żodyn uczóny nie spod z nieba.
Czego sie Jónek nie nauczył, tego Jón nie bydzie umioł.
Gdo brzuch nazbyt tuczy, tyn sie nierod uczy.
Gdo nie pracuje, gdo sie nie uczy, tyn bydzie głupi, głód mu dokuczy.
Lepszy kamiynie tłóc niż cudze dziecka uczyć.
Lepij sprubować niż sztudyrować.


Głupi – móndrzi
Głupota ludzko, to je też dar boży.
Głupich też mo Pómbóg rod.
Na głupote nima lyku.
Każdego głupigo cosi bawi.
Po czym poznać głupigo? – Po śmiychu jego.
Głupi mo wiyncyj szczynścio niż rozumu.
Głupimu trzeba przeboczyć.
Głupi ani we Wiydniu rozumu nie kupi.
Głupi tyn, co dowo, głupszy tyn, co nie biere.
Na głupigo nie trzeba gnoja wozić, bo se go sóm na siebie nawozi.
Z głupim sie nie domówisz a z brzidokym sie nie najysz.
Obiecki – głupigo radość.
Im głupszy siedlok, tym wiynksze ziymioki mo.
Jak głupi majóm pinióndze, to kramarze majóm odbyt.
Co jedyn głupi kupi, to dziesiynć móndrych nie przedo .
Głupimu po kapce, móndrymu naroz.
Po to sie głupi lóngnóm, aby móndry nie był winiyn.
Lepij sie podobać jednymu móndrymu niż dziesiynciu głupim.
Lepszy sie z móndrym minóć niż z głupim spotkać.
Lepszy sie z móndrym wadzić niż z głupim szpasować.
Lepszy z móndrym cosi stracić niż z głupim co nónść.
Lepszy z móndrym płakać niż sie z głupim śmioć.
Móndrzi sie od głupich uczóm.
Móndry pisze dlo zabawy, głupi czyto, bo ciekawy.
Móndrymu ustómp, głupimu wybocz.
Móndrymu słowo, głupimu kij.
Im wiyncyj ciyrpliwości, tym wiyncyj móndrości.
Prózno beczka narobi moc hóku.
Tak już zwykle bywo, że głupi móndrego przezywo.


Ludziska
Człowiek człowiekowi nierowny.
Sóm ludzie i ludziska.
Ludzie człowieka nauczóm rozumu.
Pełny rozum mo człowiek dzieprym, jak sto kilo soli zjy.
Wszyscy ludzie wszystko wiedzóm.
Każdy człowiek je kowolym swojigo szczynścio.
Człowiek zdobi szate, a ni szata człowieka.
Jak człowiek prziwyknie, to aj wisieć poradzi.
Kaj sie człowiek ulóngnie, tam go dycki cióngnie.
Jaki człowiek – tako rzecz, jaki żywot – tako śmierć.
Kaj sóm ludzie, tam je rzecz.
Ludzie zrobióm z kumora woła.
Łacina i greka zabijo człowieka.
Nie pómoże mydło, woda, jak je człowiek nieuroda, nie pómoże parfóm z ruż, dy smykula staro już.
Jak sie człowiek nie wyspi, to je gorszy jak by nie pojod.
Ostatni człowiek, co se zwiyrzóntka nie uchowo.
Nima miynsa bez kości a człowieka bez złości.
Każdo kość mo swojóm złość.
Po radzie bywajóm ludzie móndrzejsi, po nieszczynściu móndrzi.
Dobrzi ludzie sie nie wadzóm.
Za swojóm dobrote przidzie człowiek na żebrote.
Każdo ruża mo swoji ciyrni, każdy człowiek mo swój krziż.
Jak człowiek nie życzy drugimu, to mu też Pómbóg nie poszczynści.
Jak chce Pómbóg z człowieka błozna zrobić, to go wdowcym zrobi.
Człowiek bez kalyndorza to jak ksióndz bez brewijorza.


Pómbóczek z Koszarzisk
Bóg człowieka człowiekym korze.
Człowiek sóndzi, Pómbóg rzóndzi.
Bez Bożego pożegnanio marne ludzki namoganio.
Cysorz daleko, Pómbóg wysoko.
Kaj zgoda, tam Pómbóg miyszko.
Kogo Bóg mo w swej obrónie, tyn i w morzu nie utónie.
Kogo Pómbóg miłuje, tego też aj krziżuje.
Kogo Pómbóg stworzi, tego nie umorzi.
Bóg nima rychliwy, ale sprawiedliwy.
Pómbóg nima mściwy, ale pamiyntliwy.
Bóg sie takim brzidzi, co sie ojca stydzi.
Czego ciało potrzebuje, tego Bóg nie zakazuje.
Wszeteczorze Pómbóg korze.
Łgorze Pómbóg korze: czasym, mrozym i porwozym.
Opaternego Pómbóg strzeże.
Jak Pómbóg nie doł rozumu, to go kowol nie ukuje.
Jak Pómbóg roczy, to aj stary wyskoczy.
Doł Pómbóg owieczke, do do ni troweczke.
Doł Pómbóg zymby, to do aj chleba do gymby.
Jak do Pómbóg krowiczke, do do ni aj trowiczke.
Jak do Pómbóg urode, do aj pogode.
Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie, ale Bóg Kubie bardzi wyszkubie.
Na daryboka se dycki Pómbóczek spómni.
Co mi po kościele, jak żech zdrowy na ciele.
Jak dobre, to Pómbóg zapłać, jak złe, to mie całuj w kapse.
Starej sie sóm o siebie, a Bóg ci dopómoże.
Osieł Pana Boga nosił.
Pómbóczek mo fachówke bez wieka, pożegno każdego człowieka.
Pómbóczek mo szyroki rynkowy i nie do se do nich zaglóndać.
Widzi Pómbóg z nieba, czego kómu trzeba.
Co ci po pinióndzach, jak ci Pómbóg do zdrowi.
Wiyrz w Boga, ni w pańskóm stodołe.
Stydź sie ludzi a bój sie Boga.
Bydź z Bogym, a Bóg bydzie z tobóm.
Wszystkigo do czasu, Pómbóg na wieki.


Kościół
Klynczyncy bliży do nieba.
Ubogi kościół, kaj sóm farorz zwóni.
Chudo fara – tłósty ksióndz.
Gdo mo ksiyndza w rodzie, tymu biyda nie dobodzie.
Ksiyndza oko – wilcze garło, co uwidzi, to by żarło.
Ksióndz, adwokat i zima nie podarujóm.
Ksióndz i dochtór sie niczym nie brzidzóm.
Lepszy być ksiyndzym na włóce niż dziadym na zogónie.
Lepszy być ksiyndzym niż organistóm.
Organista i ksióndz, ci by jyny radzi wziónść; a kościelny też prziświyci, bo aj ón rod co pochyci.
Jak gorol zustanie ksiyndzym, to by jyny w ornocie społ.
Jednymu sie podobo farorz, drugimu kucharka.
Ostatni w kościele bywajóm, co pod zwónicóm miyszkajóm.
Kościoła nie narzykosz a gospody nie nasiedzisz.
Modlij sie, nie modlij sie – nie nawarzisz, nie najysz sie.
Podziwej sie do nieba, a spadnie ci kyns chleba.
Trzeba chleba i nieba.


Świynci
Gdo mo świyntego w niebie, tyn sie tam aj dostanie.
Gdo mo w niebie świyntych, tymu sie nie trzeba piekła boć.
Gorszy wszyscy świynci niż Pómbóg.
Ni każdy świynty, co nosi do kościoła piynty.
Każdy świynty mo wykrynty.
Świynty – z piekła wyjynty.


Anioły i djobły
Anielski słóweczka, djobelski serdeczka.
Co nogle, to po djoble.
Co było łóni, tego ani djoboł nie dogóni.
Gdo za kogo rynczy, tego djoboł mynczy.
Co djobli skrziwióm, tego człowiek nie wyprości.
Kaj djoboł nimoże, tam staróm babe poszle.
Kaj staro baba, tam aj djoboł miyszko.
Jak sie baba gniywo, to sie djoboł śmieje.
Jak sie chłop rozgniywo, to djoboł wiesioło śpiywo, jak baba ze złości płacze, to djoboł z radości skacze.
Zło baba, zły sómsiod i djoboł trzeci – to sóm jednej matki dzieci.
Kaj sie djobli bojóm, tam dobry agynt wlezie.
Kaj Pómbóg kościół buduje, tam djoboł karczme fónduje .
Je źle, jak djoboł przichodzi, ale gorszy, jak ucieko.
Trzeba też czasym aj djobłu w połednie świyczkóm zaświycić.
Jak idziesz kole piekła, to aj czerta musisz strykym nazwać.
Kaj cie nie proszóm, tam niech cie czerci nie noszóm.
Ni taki djoboł straszny, jak go malujóm.
Gdo pije, labuje, muzyke płaci, weznóm go po śmierci anieli rogaci.


Pici
Gorzolinka – dobre zieli, bo człowieka rozweseli.
Gdo gorzołke rod pijuje, tyn bóty bez podeszw miywuje.
Gdo gorzołke wieczerzo, rano wode śniodo.
Lepij aby sie chałupa obaliła, jak gorzołka wyloła, bo chałupe postawi, a gorzołki ani kura nie pozbiyro.
Gdyby ni gorzoła, była by stodoła.
Co gdo myśli po krziźbymu, to mówi po pijanymu.
Co mo trzyźwy na sumiyniu, to ożrały w gymbie.
Gorszy niedbalec jako ożralec.
Lepij zaniyść do karczmy jak do aptyki.
Lepszy z rana jednóm półke jako cały dziyń nic.
Piwa za żywa a po śmierci wody.
Woda czyści żołóndek a piwo kapse.
Woda nima dobro ani w bótach.
Wiyncyj ludzi utonyło w kieliszku jako w morzu.
Popij wódki, bo czas krótki.


Czas i zmiana
Czym czynstszo zmiana, tym lepszo uroda.
Nejsnadnij zbłóndzi, gdo rychło sóndzi.
Co sie wartko niyci, to niedłógo świyci.
Rychli ustanie, gdo rychli bieży.
Z małego gorneczka pryndko przekipi.
Ranne słóńce ni cały dziyń świyci.
Pómału nejdali zóndziesz.
Pómału zrobisz za godzine, a wartko za dwie.
Wielki rzeczy pómału rosnóm.
Czym deli kamiyń leży na miejscu, tym bardzi do mechu obrośnie.
Potel żbón chodzi po wode, aż sie rozbije.
Tak dłógo jabko wisi, aż spadnie.
Wszystko sie czasym zmiyni: Łazarz w niebie, bogocz w siyni.


Nimoc
Dobro boleść, co do pojeść.
Dobro nimoc, jak ji ni moc. Gorszy z chorobóm, dy o ziym rznie z tobóm.
Lepszo wielko choroba ciała niżli duszy mała.
Lepszy dziesiynć razy ciynżko zachorować niż roz leko umrzić.
Czymu ubodzy zdrowi a bogaci chorzi? – Bo ubogich proca lyczy, bogatych dochtorzi.
Grómada dochtorów – śmierć gotowo.
Grómada lykorza zabiła cysorza.
Gdo dłógo krzipie , tyn dłógo żyje.
Gdo chyrczy, tyn dłógo tyrczy.
Co moc, to niezdrowo.


Boleść, nieprzijymność
Co cie nie boli, na to nie duchej .
Co ci nie miło, to ani drugim nie wyrzóndzej.
Co bardzi dokuczy, to pryndzy nauczy.
Sprawiedliwego nie poli.
Skoczno muzyka siedym boleści lyczy.
Od przibytku głowa nie boli.


Chcieć i (nie)chcóncy
Jak sie nie chce, to gorszy jak by nimóg.
Chcóncymi sie krziwda nie dzieje.
Gdo chce na dwóch stołkach siodać, tyn siednie na dłożce .
Gdo chce na wieże lyźć, musi se przistawić dobróm drabine.
Prowda, sumiyni, sprawiedliwość
Co prowda, to ni grzych, nie starej sie o pośmiych.
Na prowde nie trza świadczyć.
Prowda dycki na wyrch wyndzie .
Gdo je czysty na sumiyniu, tyn sie wyspi na kamiyniu.
Choć sumiyni zymbów nimo, ale ugryźć może.


Cnota i zocność, zgoda
Co je zocne, nima łocne .
Lepszo cnota w błocie niż niecnota w złocie.
W pieknym ciele cnoty niewiele.
Lepszo krziwo zgoda niż prosto niezgoda.
Mo pierzina sztyry rogi, zgodzi rynce aj nogi.
Lepszo chudo zgoda niż tłósty proces


Śmiych, śpiyw, radość, szczynści
Gdo se rod zaśpiywo, tyn sie nierod gniywo.
Gdo sie śmieje, tymu sadło rośnie.
Tyn sie śmieje nejlepszy, gdo sie śmieje ostatni.
Jak szczynści padnie, to aj do krowińca.
Szczynści z nieszczynściym jednym wózkym jeżdżóm.


Dować czy pojczować
Co pojczane, to wracane.
Brzitwy, baby, zygarka i koła sie nie pojczuje.
Pojczanej rzeczy sie zaroz cosi stanie.
Darowanymu kóniowi nie zaglóndej na zymby.
Gdo sie do pytać, tyn by rod wzión.
Gdo sie moc pyto, tyn nierod do.
Jaki czynstowani, taki dziynkowani.
Lepszy mało dować niż moc obiecować.
Lepszy mieć niż darmo chcieć.
Na łacnej kupi nejrychli sie oszydzi.


Starość i młodość
Biyda buczka na starość ogibać.
Stary stróm sie szpatnie przesadzo.
Czym bliży ku starości, tym bardzi trza ogibać kości.
Im starszy korzyń, tym hrubszo karkoszka.
Gdo chce być dłógo starym, musi być krótko młodym.
Starymu wszyndzi zima.
Stary człowiek sie małym dzieckóm równo.
Jyny mrowiec sie na starość raduje, bo mu skrzidła urosnóm.
Czego za młodu nie użyjesz, tego na starość nie uwidzisz.
Czym garniec nawre, tym smerdzi aż do kóńca.
Młodego człowieka krosa zdobi a starego szaty.
Młody może, stary musi.


Śmierć
Śmierć se dycki prziczyne nóndzie.
Mus – to je umrzić.
Lepszy słómiany żywot jak jedwobno śmierć.
Chroboczek mały, a śmierci sie bróni.
Gdo jy a pije, tyn sie śmierci bróni.
Kaj nic nima, tam ani śmierć nie biere.
Gdo umrził – niech leży, gdo żyje – niech bieży.
Dziury w niebie nie bydzie, jak jednego zabijóm.
Szofer je jednóm nogóm w trówle a drugóm w kryminale.


Łakómstwo, chwała
U łakómego dycki po obiedzie.
Łakómy człowiek dwa razy płaci.
Łakómiec przidzie do piekła na kóniec.
Skómpy dycki dwa razy traci.
Pycha idzie przed upadkym.
Gdo sie sóm chwoli, tyn chwały nie wort.
Gdo sie sóm chwoli, mo złych sómsiodów.
Gdo sóm głosi swojóm chwałe, tego dzieła bydóm małe.


Dobre – złe
Dobre sie samo chwoli.
Dobre słowo mało kosztuje, a moc pómoże.
Co dobre – nie bywo dłógo, a co złe – bywo deli.
Dobrego karczma nie zepsuje a złego kościół nie naprawi.
Nima złego, co by na dobre nie wyszło.
Dobry żywot sie rychli zmierznie niż tyn zły.
Nie czyń żodnymu nic dobrego, nie bydzie ci sie złym odpłocoł.


Dobrze – źle
Nie rób drugim dobrze, a nie bydzie ci źle.
Rób kómu dobrze, ón cie za to odrze.
Gdo dobrze orze, mo chlyb w kómorze.
Gdo dobrze rozkoże, to lepszy jak by zrobił.
I to dobrze, choć sie nie leje, kiedy choć kapie.
Tam dobrze, kaj nas nima.
Dy je dobrze – nie wyskać, dy je źle – nie styskać
.

Dyby
Kieby a dyby mo dwie chyby.
Gdyby ni to „gdyby“, nie było by biydy.
Gdyby mo śliski chwost .
Dyby koziczka nie była skokała, nie była by se nożyczki złómała.
Gdyby ciotka miała fusy, to by była ujcym.
Gdyby moja starka miała sztyry kolca, to by jo uż downo mioł auto.
Gdybych był prorokym, nie był bych żebrokym.
Gdyby nie było zowiści, starczył by jedyn chłop na całóm dziedzine.


Dycki
Co roz, to ni dycki.
Roz – ni dycki, kapka – ni wszystko.
Roz ni zowdy, dwa razy ni czynsto, trzi razy ni gynsto.
Szydło z miecha dycki wylezie.
Nowo mietła dycki dobrze zamiato.
Na złodzieju dycki czopka gore.

Przijacielstwo
Przociele po ciele – kapsowi złodzieje.
Kapsa – przociyl, miyszek – brat.
Chcesz mieć przijociela dobrego, nie chodź czynsto do niego.
Gdy biyda tłoczy, przijaciel odskoczy.
Jak je kapsa jako ciele, to sóm bracio i przociele, jak je kapsa jako łata, nima siostry, nima brata.
Szczynści ustało, przijaciół mało.
Kolegami bydźmy, każdy swoji jydzmy.
Lepszy bliski sómsiod niż daleki brat.


Serce
Co idzie ze serca, to do serca trefi.
Co oczy nie widzóm a uszy nie słyszóm, to sercu nie żol.
Hawiyrz mo czornóm skure, ale czyste serce.
Miłość je gorszo niż wściekłość, bo od wściekłości pómoże, od miłości – bróń Boże!
Nima bez miłości ani kónska kości.
W każdym fusie – sto miłości.
Miłuj bliźnigo, a jak możesz, liźnij go!
Miłuj bliźniego, a koszule drzij z niego.
Miłuj bliźniego, a miyj kij na niego.


Bici
Gdo bijuje, tyn miłuje.
Jak chcesz kogo rznóć, to dycki kij na niego nóndziesz.
Każdy kij mo dwa kóńce.
Gdo chodzi po nocy, hlado kijowej pómocy.
Lepszy sie pieknie pobić niż szpatnie powadzić.

Gdo – tyn
Gdo sie na wrzóncym spolił, tyn na zimne chucho .
Gdo sie umywo, tego ubywo.
Gdo nimoże przeskoczyć, musi podlyźć.
Gdo na cudze bóty czako, musi dłógo boso chodzić.
Gdo mo dłógi rynce, tyn daleko dostanie, a gdo mo dłógi palce, tyn moc nabiere.
Gdo wysoko loce, tyn nisko spadnie .
Gdo chodzi na raki, myśli że drugi też taki.
Gdo drugimu jame kopie, sóm do ni wpadnie.
Kiery rynczy, tego drynczy.
Kogo nie ścignie, tego nie śmignie.
Kómu nima rady, tymu nima pómocy.
Kómu sie nie lyni, tymu sie zielyni.


Kaj – tam
Kaj sie dwa bijóm, tam trzeci skorzisto.
Kaj sie moc chodzi, tam trowa nie rośnie.
Kaj drzewo rómbióm, tam trzoski lecóm.
Kaj sie merty darzóm, tam sie dziywki starzóm.
Kaj sie piere w sobote, tam w niedziele chodzóm czorni.


Jak – tak
Jaki pióntek, taki świóntek.
Jaki piyń, taki ciyń.
Jaki poczóntek, taki kóniec.
Jaki posłani, taki wyspani.
Jaki rechtór, taki szkolnik .
Jak ty kómu, tak ón tobie.
Jakóm miarkóm mierzisz, takóm ci odmierzóm.
Jak sie dwa spiknóm, to trzecigo ofiknóm.
Jak sie dwa zbieróm, to sie hned trzeci nóndzie.
Jak je zgoda, to sie dwo wyspióm na jednym szyndziole.
Jak sie rano dobrze obuje, to cały dziyń nie oziómbo.
Jak zwyknie, to aj wisieć poradzi.
Jak sie nie uzdosz brudno, to aj czysto trudno.
Jak schnie, to sie grabi.
Jak mo być kwaśne, to niech bydzie ocet.
Jak żeś sie urodził pod ławkóm, to sie na ławke nie dostaniesz.


Mało czy moc
Czym wiyncyj żróni na szachcie, tym miyni hawiyrz zarobi.
Czego je nejwiyncyj, tego nejrychli pochybi.
Czego je mało, tego sie nejwiyncyj zachciywo.
Wielko chmura – mały deszcz.
Jak moc grzmi, mało deszcza spadnie.
Gdo moc szumi, mało umiy.


Fatalizmy, wieczne prowdy
Co mo wisieć, nie utynie.
Co kómu mo być, to go nie minie ani w kuminie.
Bez prziczyny nima winy.
Bliższo koszula ciała niż kabot.
Miech łate nóndzie a dzichta kóniec.
Dycki miech nóndzie łate a żaba kałuże.
Każdy młynorz na swój młyn wode ścióngo.
Każdymu na chwilke grajóm.
Każde grabie grabióm ku sobie.
Nowo mietła sie rychli zedrze.
Lepszo gorść istoty niż miech nadzieje.
Lepsze oko swoje niżli cudzych dwoje.
Małego wodzóm za rynke a starego za nos.
Mokre drzewo musi przi suchym goreć.
Ruża, jak roście, na gałónzkach mo oście.
Na jednej ziymi kónkol aj pszynica rośnie.
Na dwóch stołkach nie idzie siedzieć.
Jeszcze sie tyn nie narodził, co by światu wygodził.
Jak każdy przed swojim dómym zamiecie, to bydzie porzóndek na całym świecie.
Choćby dobry rzymieśniczek siedzioł w lesie, to mu aj tak świat prziniesie.
Wszystko na świecie złómiesz, jyny musisz wiedzieć, jak kaj prziciść.
Ni wszyscy sóm jednacy - tacy sóm i owacy.
Na wszystkich kiermaszach nie lza być.
Ni wszystko złoto, co sie świyci, przizdrzij sie lepi - je to śmiyci.
Żodyn nimoże za dwie głowy wisieć.
Nic – to je dobre na oczy.
Nie zaszkodzi, co sie godzi.
Pieprza pieprzym nie przepieprzi.
Pole mo oczy a las uszy.
Przed złodziejym nima klucza.
Ze złodziejym daleko nie zóndziesz, bo abo ón cie ogoli, abo cie z nim zawróm.
Szyroki wszyndzi zawadzi.
Tam kaj rómbióm, trzoski lecóm.
Wszycko idzie, jyny małe dziecka nie chodzóm.
We młynie dwa razy mówióm.
Cicho woda brzegi myje, ta co gruszy, ani ruszy.
Zwyk je gorszy niż żelazno koszula.
Co sie zdo, to jak by sie śniło, a co sie śni, to jak by nic nie było.
Gdo dłógo spi, tymu sie jyny śni.
Do wielkich dziur trzeba hrube kołki.
Aj nejwyższo drabina mo ostatni sztebel.
Na cudze nie padze.
Czym dziwniejszy, tym modniejszy.
Podle siebie sóndzym ciebie.
Dosz kómu palec, to ci biere całóm rynke.
Wyżyń agynta dwiyrzami, a wlezie ci oknym.
Z kopca woda ciecze - pamiyntej, człowiecze.


Porady
Swojigo sie dzierż a na czyji sie nie ogaw .
Każdymu dobrze czyń a sobie nejlepi.
Dosz pokuj – mosz pokuj.
Dwa razy mierz a roz rzeż.
Trzeba zgryźć orzech, gdo chce zjeść jóndro.
Nie lotej wysoko, bo nisko spadniesz.
Nie mów hop!, pokiyl nie przeskoczysz.
Przed kim brame zawrzóm, niech do fórtki klepie.
Użyj świata, pokiyl słóżóm lata.


Żydzi
Choćby Żyd był z nieba, wierzić mu nie trzeba.
Gdo wierzi w Żydy, nie ujdzie biydy.
Bioły Żyd gorszy niż dziesiynć czornych.
Jak je biyda – to do Żyda, nima biydy – wio na Żydy!
Żyd gorzołke sprzedowo, ale ji nie pije.
Miłujmy sie jak bracia, rachujmy sie jak Żydy.

Cygóni
Cygón nie sieje, nie orze, a żyje.
Cygón po sóndzie móndry.
Jak sie Cygón doparzi do kóni, to go ani djoboł nie dogóni.
Szkoda myć Cygóna, aj tak czorny zustanie.
Złodziyj Cygón, dy je bity, to na klynczkach pyty-pyty.
Gdo cygani, tyn aj kradnie.
Gdo nie cygani, nie kradnie – do wielki biydy wpadnie.


Zwiyrzynta
Wszyndzi psy boskym chodzóm.
Kiery pies moc szczeko, tyn mało gryzie.
Pies nejwiyncyj szczeko, jak gdo ucieko.
Bitymu psu dość kij pokozać.
Od biydy pies muchy chyto.
Kiedy psa kościóm piźnie, to nie kwiczy.
Jak kocura nima dóma, to myszy tańcujóm po stole .
Na dobrego kónia nie trzeba bicza.
Jak dosz kónióm jeść, tak cie bydóm nieść.
Gdo kónia głodzi, tyn pieszo chodzi.
Z cudzego kónia wpostrzód drogi zsiodej.
Ku chałupie kóń nejlepszy cióngnie.
Kiedy kóń zdycho, to jeszcze nogóm kopnie.
Kowolowo kobyła a szewcowo baba chodzóm jednako.
Gdo nie umiy klónć, niech se kupi koze.
Dobro świnia wszystko zjy.
Nejwiynkszo świnia dycki do koryta wlezie.
Gdo sie z otrymbami zmiyszo, tego świnie zjedzóm.
Jak dosz wołowi szustke , to se kupi siana, bo inszymu nie rozumi.
Po wole sie nie spodziywej niczego wiyncyj jak owiynzigo miynsa.
Aj wół je drogi za grejcar, jak nimosz grejcara.
Kiero krowa moc ryczy, mało mlyka dowo.
W nocy każdo krowa czorno.
Gołymbie, króliki – ostatnio gospodarka.
Lepszy wróbel w gorści jak gołómb na dachu.
Wróbel nigdy nie bydzie kanarkym, choć go na żółto pomalujymy.
Żodno kura za darmo nie gdocze.
Co je z taki kury, co złote wajca niesie, a każde zeżro.
Dej kurze miejsce na grzyndzie, to mówi, że wyży wyndzie.
Kaj wróny krakajóm, tam dycki cosik majóm.
Kiedy przidziesz miyndzy wróny, musisz krakać jako óny.
Nie pómoże krukowi mydło a mortwymu kadzidło.
Kawka dycki czorno bydzie.
Dwie sroki za ogón nie udzierżysz.
Każdy dudek mo swój dzióbek .
Jedna jaskółka nie stanowi wiosny.
Sowa nie wysiedzi sokoła.
Jak ptoka chytajóm, pieknie mu śpiywajóm.
Jak ptoka chytajóm, to na niego nie hószkajóm .
Ostatni taki ptok, co do swojigo gniozda świni.
Gdo dwa zajónce chyto, żodnego nie chyci.
Każdo liszka swój chwost chwoli.
Jak na niedźwiedzia listek spadnie – to mamrze, a jak go tróm prziwali – to nie prawi nic, pomyśli se: stało sie – i idzie dali.
Cudzymi rynkami dobrze gady chytać.
Gość i ryba na trzeci dziyń smerdzóm.
Nie sóndź owieczki podle wełny.
Czym miynszo błecha, tym wiyncyj gryzie.
Każde drzewo mo swojigo chroboka.
Każdy mo swojigo mola, kiery go gryzie.
Każde stworzyni mo swoji sużyni.
Każde howado nosi mikado .


Guwno w rzici
Co głowa – to rozum, co dupa – to fundamynt.
Co głowa – to rozum, co rzić – to płoszczyca.
Lepszo chłopsko głowa jako pańsko rzić.
Człowiek z wielkóm dupóm wszyndzi wlezie, ale człowiek z wielkim pyskym nigdzi.
Dość na chudobnego jedno oko a pół rzici.
Cóż głupimu po bótach, kiej se do nich nasro.
Daleko oko od rzici.
Nóndzie wiecheć rzić, miech łate a kałuża błoto.
Bardzi sie zabijo o skurke z guwna niż o guwno całe.
Co mi po tytule, jak psińco w szkatule!
Obesrano mietła nejlepi miecie.
Po kiermaszu sraczka.
Prociw wiatru nie idzie jscać.
Równo z równym, guwno z guwnym.
Wartki guwno rzić targo a bździna galaty.
Siła żelazo łómie, sraczka gacie targo.
Wszyndzi rzicióm trzynsie.
Zesrany mo fórt strach, że smerdzi.
Gdo pierdzi, tymu nie smerdzi.
Taniec, to je nic, a gdo go nie umiy, to je rzić.
Nie tańcuje szumno suknia, ale syto dupa.
Gdo przez dziyń spi, tyn w nocy guwno zjy.
Gdo sie chwoli, tyn jak by sie guwnami mazoł.
Gdo wierzi w powiarki, mo rzić jak trzi miarki.
Gdo wierził w gusła, tymu rzić uschła.
Gdo chce wszystko wiedzieć, musi trzi dni w rzici siedzieć, a na sztworty wylazować, a na piónty dowiadować, a na szusty wszystko wiedzieć, a na siudmy opowiedzieć.
Gdyby były w dupie ryby, nie było by trza rybnika.
Gdyby w dupie był cukier, to by sie do kawy srało.
Czym wiyncyj sie żgo do guwna, tym wiyncyj smerdzi.
Nie dziubej do guwna, bo sóm bydziesz smerdzioł.
Jak sie guwno dostanie na łopatke, to se myśli, że je kołocz.
Jaki nabyci – taki pozbyci, chałupa gore – pinióndze w rzici.
To je na to, to do tego, a po śmierci guwno z tego.
Darmo do pokuty, jak śmierć je u dupy.
Jak głowa siwieje, to dupa szaleje.
Chłop ślónski – w plecach szyroki a w dupie wónski, baba ślónsko – w dupie szyroko a w plecach wónsko.
Co chłop – to siła, co baba – to bździna.
Co chłopa ksztołci? – Fus, faja i morowe jaja.
Co babe ksztołci? – Cyc jak myc .
Chłop je głowa, baba rzić, co ón powiy, musi być.
Gdo nie kurzi a nie sznupie, tyn sie równo babski dupie.
Gdyby ni ta rzić, to by baba była gor nic.
Jak nima prawiczki, dobre aj kurwiczki.
Jak nima panny, tak musisz z kurwóm do tańca.
Jako brwiczka, tako piczka.
Moda je moda, rzić do galot patrzi.
Moda modóm musi być, rzić do galot musi wlyźć.
Małe dziecka seróm do klina a wielki na głowe.
Biyda z nyndzóm żrać nie dajóm, a srać pyndzóm.
Kany sie Nimiec wysro, tam siedym roków trowa nie rośnie.
Jak głowa boli, to dupa rośnie.
Jak w dupie świyrzbi, to je w piekle kiermasz.
Moja bździnka - jak malinka, twoja bździna - jak zdechlina.
Słóż ty panu wiernie, ón ci za to pierdnie.
Na każdóm rzić mo Pómbóg bicz.
Pómbóg mo dłógi bicz, każdego śmignie w rzić.
Kiedy trwoga – to do Boga, kiedy nyndza – to do ksiyndza, kiedy biyda – to do Żyda, a jak nima biydy – to srać na Żydy.
Świynci byli, a pierdzieli.
Odważny aj w kościele pierdnie.
Djobli sie wyseróm dycki na wielkóm kupe.
Guwno djoboł wiy, co Pómbóg do.

 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www