gwara / Potrawy Cieszyńskie / Zasmażano kapusta 

Kiszóno kapusta ze zasmożkóm to było jodło, kiere sie jodało gor s jelitami, abo s miynsym. Jodało sie jóm na miskach, na talyrzach – zoleży kiery co mioł w odmaryjce. Kidało sie jóm na talyrz wielkóm łyżkom, lebo bagiyniorkóm. Ta kapusta to była tako masa s kónskami szpyrek, abo boczku. Dowało sie ji na talyrz tela, wiela kiery sjod – na Cieszyńskim nie śmiało sie nakidać na talyrz wiyncyj, jako kiery sjod i nie śmiało sie nic niechać na talyrzu – wszecko trzeja było sjejść. Zasmażóno kapusta miała złoty kolor s kónskami szpyrek, była miynkko, kleisto, gynsto – nie śmiała sie roslywać. Wóniała kiszónóm kapustóm i szpyrkami.

Zasmażano kapusta - gymba masno 

Na Cieszyńskij ziymi kapuste sie dycki kisiło w sudkach lebo w beczkach. Jodało sie jóm każdy dziyń ze ziymiokami, lebo s fazolami, we świynta s miynsym, a przi zabijaczce s jelitami. Kapusta zasmażano była przeogrómnie syto. Mój starzik dycki prawiuł – ziymnioczki s kapustóm – bejesz mioł gymbe tłustóm. Jedyn stary gawyndziorz s Marklowic Dolnych znoł wszecki jodła, kiere sie hań downij jodało na wiesielach – polywka s nuglami, dyrszczki zakłócóne śmietónkóm, dyrszczki s gowiedzi s moczkóm powidłowóm (bryjóm), kwaśno zasmażano kapusta s krupiczniokiym (brutfaniokiym), owiynzina s moczkóm cebulowóm, owiynzi miynso, cielyncina i gynsina ze sałotym s kapusty. Przes tydziyń na obiod gaździnki warziły kiszónóm kapuste na zasmożce. Na rosgrzotym szmolcu sie smażiło kónski cebuli, do tego sie suło kapke mónki, smażiło sie to razym i zalywało sie zimnóm wodóm. Potym sie dowało do tego trzicieline s jednego ziymnioka, wszecko sie to mieszało i warziło pół godziny. Potym sie to dowało do uwarzónej kiszónej kapusty. Na kóniec sie do tego suło kapke smielónego pieprzu. Hań downij na Cieszyńskim w każdej kuchyni, każdego dnia wóniało kiszónóm kapustóm i wyndzónymi szpyrkami. Chłopi jak prziszli s roboty, lebo s pola to zaros sie jim eszcze barży chciało jejść. W polynisku strzylały iskry s bukowego drzewa – dziosio uż yny smerdzi gas, jak sie go nie zakrynci… Tako dómowo kapusta przeogrómnie wszyjstkim szmakowała, a gor, jak sie jóm kisiło w dymbowej beczce. Taki sudek, lebo beczke sie dowało do chłódnego – do siyni, do piwnice, abo do szpajski. Gaździnka jak niósła takóm kapuste do warzynio, to dziecka dycki musiały kapke dostać do pazurów i wrazić do gymby. Gorolsko kiszóno kapusta była s kminkiym, ze solóm, nikiedy wchybowali do nij płónki i młode kwaki pokrote na skibki - to wszecko sie kisiło. Warzóno kapusta ze zasmożkóm i ze szpyrkami też była dobro. Jodowało sie jóm co rano, ale ta surowo to snoci była nejfajniejszo. Tako gorolsko kapusta była dobro przes te zasmożke. Smażiło sie jóm w żeleźnym gorku, dowało sie do nij szmolec ze szpyrkami, trzyczke, jak nie było mółki, potym sie to rosfyrtało, posoliło i wloło sie trzicieline s jednego, lebo s dwóch ziymnioków. To wszecko trzeja było warzić godnóm dobe – s pół godziny. Jak uż zasmożka była narychtowano, to sie jóm wlywało do uwarzónej i odcedzónej kapusty w drugim garcu. Trzeja to było dobrze wymiyszać i kapusta zasmażano była gotowo ku obiedzie. Gdo dostoł mały gornek po zasmożce ze szpyrkami, tyn był dziepro rod jak fazol…




 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www