gwara / Potrawy Cieszyńskie / Wodziónka 

Wodziónka to je tako polywka, kieróm się robiło s pokrotego chleba w kostki, s pokrotego, ściśniónego knoblocha, szmolcu i s masła. To wszecko sie eszcze zalywało wrzawóm wodóm. Wodziónka mo kolor jasny, je gynsto (zoleży wiela się do chleba) a pływajóm w nij koński chleba. Wónio knoblochym i mo smak jako chlyb. Wodziónke sie na Cieszyńskim warziło cały rok. Jodało sie jóm na śniodani, na obiod i aji na wieczerze. Recepisy na tóm polywke były rostomajte, a taki nejbarży ajnfachowy je taki: suchy, pokroty chlyb zaloć na talyrzu wrzawóm, posolónóm wodóm s rosetrzitym knoblochym, cebulom, dać do tego szpyrki, szmolcu, lebo masła. Czasym się do tego eszcze dowało śmietónke.


Ach! Wodziónko, ty moja polywko s chleba!

Jak słyszym o wodziónce, to widzym starzika jak kraje knobloch i mojóm starke, bo to dycki radzi jodowali. Ale kiejsi była aji wiynkszo biyda, tóż ludzie szporowali i jedli taki ajnfachowe, łacne jodło. Do wodziónki szło wciepać koński chleba aji jak uż były suche – nic sie u nas na Cieszyńskij Ziymi nie śmiało smarnować. Tóm polywke sie jodało gor we Wielkim Pojście. Jak sie cosi zabiło, lebo sebrało s pola to to musiało potym styknónć na długi czas dlo całej familije. Jodało sie trzi razy za dziyń, ale trzeja sie było najejść gor rano, baji jak sie szło do pola, bo na polu sie było czasym do wieczora. Gaździnki, kiere ni miały moc czasu warziły czysto wodziónke, bo sie jóm robiło ros, dwa, trzi. Dziosio sie eszcze ledzy kany warzi wodziónke, a to je prowdziwy rarytas. Wiynksi gospodarze jodali na śniodani kawe s chlebym, a komornicy i biydniejsi gospodorze robili se jodło s tego, co mieli pod rynkóm. Polywki sie jodało u bogatszych siedloków s talyrzi, a biedniejsi jodali s jednej miski, ale jodła, kiere sie warziło na Wilije to wszyscy mógli jejść s jednej miski, aji bogocze. Hań downij sie jodało polywki każdego dnia. Prawiło sie aji: co rano, to aji w połednie. Rostomajte polywki to były ajntopfy, bo sie jich robiło wartko, a wszecko sie miyszało i warziło. Starzi ludzie na Cieszyńskim, kierzi eszcze pamiyntajóm biyde jedzóm taki ajntopfy i polywki, bo prawióm, że jim to jakosi lepszy szmakuje. Wodziónke się jadło we Wielkim Poście, w Adwyncie i we Strzode Popielcowym. S wodziónki se ludzie aji robili błozna prawili tak:

Ach! Wodziónko, ty moja polywko s chleba!
Czy mi do szczynścio cosi wiyncyj trzeja?
Przes cały żywot jym cie na śniodani,(…)
Jym cie uż, jym cie, niebo w gymbie czujym,
I sie uż dzisioj fest s tego radujym,
Że jak Pón Boczek do mi zdrowe spani,
To wodziónke też sjym jutro na śniodani!.
 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www