gwara / Potrawy Cieszyńskie / Pieczki 

Pieczki to sóm ususzóne owoce, kiere majóm pomarszczónóm skórke, a aji w postrzodku sóm ganc suche. Robi się jich s pokrotych owoców – ze sztwiertek jabłek, gruszek, lebo ze śliwek s pestkami. Ty kónski owoców sóm wielki na trzi – sztyry cyntymetry, zoleży jaki sóm wielki owoce. Pieczki majóm kolor, podle tego s jakich owoców sie jich robi – mogóm by czyrwióne, żółte lebo czorne – od śliwek. Zasuszóne owoce sóm miynkki, a delikatne. Majóm słodkawy szmak, a wóniajóm owocami, a aji kapke dymym. Dycki, uż od downa  sie na Cieszyńskij Ziym suszyło owoce, kiere rosły kole chałup. Sbiyrało sie jich, jak uż były sdrzałe, lebo jak obleciały. Suszyło sie śliwki, jabka a gruszki, bo starzi Cieszyniocy dycki prawili, że nic sie nie śmi smarnować. Kiejsi hań downij, jak była biyda, a nie był tak jodła, jak dzisio, to ludzie sbiyrali co bóndź, coby nie głodować – w lesie, na miedzy, lebo przi chałupach.


Eszcze aji dzisio gaździny suszóm pieczki, a potym ś nich robióm fajnacki kómpot. Na Godni Świynta gaździny robiły s pieczek bryje. Hań downij pieczki sie dowało dzieckóm do kapsy, jak szły do szkoły, coby miały co gryjść po chodniku. Na Wilije na Godni Świynta sie na Cieszyńskim jodało strucle s mlykiym, potym ciynki jelita s babucia s żółtym kaszóm uwarzóne w polywce na śmietónce, polywke s grochu, abo groch uwarzóny na sucho s masłym, polywke s fazoli s pieczkami, gryzek, kapuste ze ziymniokami, a wyndzónym miynsym. Na stole dycki stoły świyże jabka, gruszki, a suszóne śliwki. Jak sie chciało pić, to gaździno dowała każdymu kómpot s uwarzónymi a posłodzónymi śliwkami. Hań downij, a aji eszcze dzisio ni ma na Cieszyńskij Ziymi chałupy, kany by nie było strómów s owocami. Przi chałupach, kole polnych cest, a na miedzach rosły strómy – jabka, gruszki, śliwki, a aji trześnie, lebo wiśnie. Jak sie posbiyrało owoce, to sie ś nimi szło na torg do miasta, lebo gaździny robiły ś nich zawarzeliny. Jakisi owoce sie dycki sjadło, jakisi sie dowało do chłódka – baji do szpajski. Owoce sie dowało aji do obilo na strych, lebo do piosku do piwnice, coby sie nie popsuły. Dowało sie jich aji do skrzinek. Ty owoce, co sie rychlij psuły kroło sie na krziżałki – na sztwiertki, abo na miyńsze kónski. Potym sie ty kónski suszyło na piecu, lebo w rurze na pieczki. Śliwki wyngierki sie suszyło, lebo smażiło, a robiło sie ś nich powidła. Gażdziny warziły s pieczek przeogromnie dobry kómpot. Na jesiyń sie dycki sbiyrało owoce – gor jabka – polki, a śliwki wyngierki. Nasuło sie jich pełny kosz do rosgrzotego piekarskigo pieca, zaros jak sie upiykło chlyb. Pieczki były dycki uwolane w popiele, ale na to sie żodyn nie dziwoł. Pieczki sie nosiło po chałupach – jak ciotka, lebo dziecka, jak szły kany s nowiydzkóm. Kiejsi han downij bómbónów tak nie było, jako terazy, ale były za to pieczki.

 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www