gwara / Potrawy Cieszyńskie / Herbata 

Cieszyński tej prociw kuckaniu je mytny, lepki, kleji sie a mo kolor bordowy. Tyn tej uż warziły nasze prastarki hań downij, a warziło sie go dycki, jak gdosi w chałupie kuckoł. Recepis je taki: do gorka wloć wode, wciepać do tego kwiotek czornego bzu, jynczmiyń, lebo owies a pokrote figi, warzić to wszecko godzine przikryte pokrywkóm. Potym to ściepać s ognia, niechać ochłódzić, a przecedzić przes gynste płótno. Schować to do chłódnego baji do szpajski. Przed wypicim sgrzoć, a dać do tego miodu. Czorny bez je dobry na rostomajte nimoce. W kwiotkach czornego bzu sóm flawonidy a gor glikozydy a kwercetyny, kwasy wielofenolowe, olejki eteryczne, garbniki, a w owocach sóm barwniki antocyjanowe, kwasy organiczne, a cukry. Wywar s kwiotków je moczopyndny a na wypocyni. Na wypocyni je dobry aji wywar s owoców bzu. Miód je też dobry na rostomajte nimoce – idzie nim posmarować rane, abo wypić s tejym. Miód to je dobry antybiotyk, tóż ludzie go jedzóm, jak majóm ryme, lebo zapolyni oskrzeli. Miód je aji dobry na kuckani. Owoce figi sóm dobre w smaku, ale aji sóm dobre na ponikiere nimoce. Figi odtruwajóm a odkwaszajóm organizm, wspómogajóm układ hormónalny, działajóm prociw bakteryjóm, a sóm dobre na kuckani. Ludzie mianujóm jynczmiyń ziółko lykarski – dobre na wszyjstko. Pómogo na dychani, na strzewa, laksyrke, nadciśniyni, a na nyrki. Wywarym s jynczmiynio idzie płukać kark. Owies to je snoci podstawa jodła narodów północy. Robi się ś niego płatki, kiere sóm dobre gor s mlykiym, a majóm go jejść dziecka, a nimocni. Napar s zorek owsa je dobry jak gdo nie poradzi spać. Jak sie miyszo owies s inkszymi zielinami to to je dobre lykarstwo na rostomajte nimoce.


Cieszyński Tej prociw kuckaniu 

Na Cieszyńskij Ziymi piło sie kawe, ale aji tej. Warziło sie go we świynta, lebo jak była jakosik uroczystojść w rodzinie. Jak kómu było szpatnie to pił tej gorski bes cukru. Każdóm zieline, s kierego sie warzi tej, trzeja suszyć ekstra. Jak sie jich uż ususzyło w czystych płóciynnych miyszkach to sie zieliny dowało na czyste miejsce, kany był przewiew. Zieliny sie miało suszyć każdy rok, bo jak sie jich suszyło dłukszy to uż nie były taki mocne. Hań downij tej ze zielin sie piło na Cieszyńskij Ziymi na rostomajte nimoce. Ludzie tak nie chodzili dochtora, a aji nie było celi tak jako dzisio. Terazy sie eszcze tej prociw kuckaniu a inkszym nimocóm pije ledzy kany po chałupach, ale pijóm go gor starzi ludzie, kierzi wierzóm, że to je dobre lykarstwo na wszyjstko.

 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www