gwara / Potrawy Cieszyńskie / Fazole 
Fazole – becoki to sóm zorka, rostomajcie wielki, a mogóm być czyrwióne, abo biołe. Zorka fazoli sóm owalne a w postrzodku plaski. Po uwarzyniu w postrzodku sóm biołe. Zorka sóm długi na jakich trzi sztyry cyntymetry. Fazole sóm czyrwióne, lebo biołe – to zoleży jako to je odmiana. Surowe w postrzodku sóm biołe a taki jako mółka. Po uwarzyniu fazole sóm kielski miynkki, ale czasym aji twardawe. Fazole zaczli sadzić Indyjanie eszcze długo nim do Ameryki przipłynyli kónkwistadorzi s Portugalije a s Hiszpanije. Chned sie zaczło warzić fazole w całej Europie, bo ludzie se wszymli, że to je dobre jodło.

Fazole majóm kupa energije, moc białka a czasym jich idzie jejść miasto miynsa. Fazole – becoki sie sioło a warziło na Cieszyńskij Ziymi uż hań downij. Sóm zdrzałe w lecie a na jesiyń, kiej idzie srobić jodło s zorek, kiere sie posbiyrało. Ludzie jóm wtynczas jodali miasto miynsa, kierego chybiało skuli tego, że zabijaczki sie robiło dziepro na zime. Fazole majóm kupa białka a witamin, były pożywne a fajne dlo ludzi, kierzi kiejsi miyszkali w Beskidze Ślónskim. Na Cieszyńskij Ziymi ludzie nejwiyncyj sadzili fazoli, a yny ledzy kany groch a bób. Sadziło sie fazole, kiere były jako krzok, taki kiere sie sadziło do wołków, gniozdami miyndzy ziymnioki, a eszcze aji taki na patykach – becoki. Jodało sie jich w polywkach – fazolónkach, moczkach, lebo na sucho. Do fazolónek a do moczek sie eszcze dowało kłótke s mółki, mlyka, abo ze śmietónki. Coby fazole lepszy szmakowały, to sie do nich wciepało kónsek wyndzónej szpyrki. Jodało sie jich s chlebym, abo ze ziymniokami. Ponikiere gaździny wciepowały do fazolónek a do moczek s fazoli howiónsło ususzónych śliwek, abo powideł. Fazole na sucho sie jodało s kwaśnym mlykiym, abo s kiszkóm. To je ajnfachowe jodło, do kierego trzeja fazole, cebule, szpyrki, lebo stopióne masło s brezlami, sól a pieprz. Fazole sie jodo eszcze aji dzisio po chałupach, a aji w pynsjónatach agroturystycznych. Becok idzie sjejść w gospodach, restauracyjach, a w zajazdach regiónalnych. Fazole – becoki jak sie uwarzi to trzeja pokrónżać do nich godnie cebuli, dać kapke pieprzu a soli a stopióne szpyrki s umastóm.
 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www