gwara / Potrawy Cieszyńskie / Dynia 
Banie to sóm taki wielkucne kulate, abo owalne owoce – zoleży to łod jich odmiany.  Jak sie jich przekraje to sóm żółte, abo pomarańczowe a majóm w postrzodku wielkucne pestki. Majóm twardawóm skórke, pomarszczónóm, ale w postrzodku sóm miynkki a wilgotny. Wónio a szmakuje jak wszecki owoce podobne do banii.Na Cieszyńskij Ziymi gaździny dycki sioły banie w zogródkach kole chałpy, a potym jich dowały do rostomajtych jodeł, podle recepisów. Ci kierzi miyszkajóm w bytach w mieście radzi siejóm na zogródkach rostomajte banie – jedni wielkucne, inksi melónowóm żółtóm, siatkowóm, a czasym aji takóm jako głowa kapusty, w szumnych kolorach, gor pómarańczowych.

W kuchyni s banii idzie uwarzyć dobróm polywke, idzie jóm jejść jak jarzine, dowo sie jóm do miynsa, do marynaty a do zawarzelin. Jodo się dycki to co je w postrzodku. Banie trzeja okroć ze skóry, wyciepać gniozdo s nasiónami, a nasióna posbiyrać a niechać, coby uschły. Banie sie sieje aji skuli dobrych pestek. Je w nich trzicet do sztyrycet procent oliwy, kierom o w sobie kupa fitosteroli a nienasycónych kwasów fetowych, kiere zastawiajóm odkłodani cholesterolu. Ta oliwa mo w sobie aji lekostrawne biółtka, witaminym  E a rostomajte mikroelemynta baji: selyn, magnez, cynk, miydź a mangan. Pestki s banie sóm dobre na zapolyni pacharziny a nyrek. Banie to sóm szumne jarziny, tóż w każdej zogródce sóm osdobóm. S banie idzie srobić dobróm polywke a dowo sie jich do marynaty. Banie idzie udusić, dać do nij kminu, srobić jóm po uhersku, na winie, a uwarzić a zamarynować.                             
 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www