gwara / Potrawy Cieszyńskie / Żyntyca 
Uż wiyncyj jako piyncet roków we Ślónskich Beskidach sóm rostomajte tradycyje pasterski. Ty tradycyje tukej przinióśli Wałasze - pastyrze, kierzi wandrowali od Rumunije, przes całe Karpaty aż po
Beskidy
Zachodni. Na Cieszyńskóm Ziymie prziwandrowali kole szesnostego wieku, a przinióśli kulturym pasiynio łowiec. Górole na cieszyńskim wziyni łod Wałaszy kupa pieśniczek, prziśpiywek, kiere sóm o tym, jako je ciynżki pasterski żywobyci baji: Stóń gazdo, stóń, stóń gazdo stóń, ej, bo mi uż zbójnicy uwarzóm żyntycy.

Górole w Beskidach szanowali Wałaszy a jejich tradycyje howanio łowiec. Jedna prziśpiywka, kieróm spisoł Stoiński w szejdziesióntych rokach zeszłego wieku, prawi, że to co je łod Wałaszy, to je dobre. Śpiywoł jóm łowczorz, kiery pos swoji łowce na gróniu w Istebnym. Śpiywoł tak: Na naśym sałaśku śyćko po wałasku, a na tamtym drugim śyćko po dziadowsku. Historyja robiynio żyntycy je na Cieszyńskij Ziymi tak długo, jako tradycyj robiynio łowczych syrów. Zaczła sie kiejsi hań downij kansik w kulturze Wałaszy. Żyntyca zustowo s robiynio syra – bundzu. Mo óna szmak słodki, lebo kwaśny, a to zoleży łod tego, kiej jóm łowczorz sleje. Wónio kwaśnawym mlykym. Żyntyca to je tako kapołka w kierej pływajóm kónszczyczki syra. Słowo żyntyca pochodzo s jynzyka rumuńskigo. Kapołke ze syra tak mianujóm Górole od Tater, Spiszu aż po Żywiec a Zachodni Beskidy. Mo óna kolor zielónkawy, a pije sie jóm dycki chłódnóm.  

 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www