gwara / Opowiadania / Ustróń 

Lidia Szkaradnik

Szpacyr po Ustróniu

Witejcie ludeczkowie roztomili!
    Przeszykowni letnikorze a kuracjusze, pozdrowiómy was z nejpiekniejszej dziedziny jakóm Pónbóczek stworził na ziymi, a je nióm przeca nasz Ustróń. Leży se łón nad potokym, co mo na miano Wisła, a kaj sie podziwosz, to szumne wysokucne gróniczki ze smrekami, brzimami a bukami. Tóż łoto je Czantoryja, nejwyższy gróń nad Ustróniym. Możesz tam na wyrch dokwanckować sie szlakym, nale mosz też takóm wygode, że na sztokerlach wycióngnóm cie do wyrchu. Spruguj se też zjechać w taki zieleźnej rynnie, nale musisz dać pozór, cobyś nie umrził ze strachu, bo tam hónym sie żynie.
    Hanej na drugi strónie Ustrónio je Równica, kaj idzie se aji na bicyklu, abo jakóm dryndóm dojechać, dyć już przed II wojnóm była wybudowano aż na sóm wyrch fajno cesta. Pamiyntejcie, taki wygody sóm jyny u nas. Doista szumny je tyn nasz Ustróń, czy kwiotki pieknie kwitnóm i zielyniućko wszyndzi, czy śniyg suje a wiater hóczy łod grónia do grónia. Terozki naszo dziedzina znómo je wszyckim w Polsce i za granicą, dyć to je wielki a szumny kurort. A piyrsi goście przijechali tu na kolasie 250 roków tymu. Bo Ustroń mo przeca dłógóm historyje i cosik mało niewiela musicie sie dowiedzieć.
    Piyrszy roz napisali miano tej naszej dziedziny w papiórach biskupów we Wrocławiu, kole 1305 roku. Hań downi była to malutko dziedzina, pomiyndzy gróniami wciśnióno, daleko łod jaki ważnej cesty, tóż isto tymu dali ji tak na miano. Już w 1444 roku tutejsi ludzie wybudowali se drzewiany kościół.
A ustróniocy, to doista robotny noród. Ziymia tu je licho, moc skolo było dycki na miedzach i zogónach, nale łóni łorali pole, sioli łobili, chowali moc łowiec i rozmaitej gowiedzi. A jak kiery był kapke majyntniejszy, to mioł porke kóniczków i jakóm cieliczke w chlywie.
    Hań downi ustróniocy miyszkali w drzewianych, małych chałupkach, co se sami pobudowali. Niejedyn gazda był taki akuratny, że z drzewa poradził wystrugać łyżki, rogule, putnie, żbery, maśniczki i wszelijaki wiecy, kiere sie na gospodarstwie przidały. Ludzie byli szporobliwi, nie wychybowali jakich bóndź hobów na capart, jako baji dzisio.
Nale czasy sie zmiyniajóm. Ustróń to dłógo była tako spokojno wieś, aż 233 roków tymu postawili tu hute, bo przeca naszli na dziedzinie moc zieleźnej rudy. Potym pobudowali kuźnie, odlywnie i moc zielaza sie tu kuło. Dzisio w tej kuźni robi sie roztomaite kónski do naszych aut.
    Terozki Ustróń to je szumne miasto - uzdrowisko. Na Zowodziu sóm wielki szpitole, moc chałup letniskowych, co prawióm na nich piramidy, bo sóm wysoki a szpiczaste. Na Zowodzi przijyżdżajóm ludzie zdrowi, jyny tymu coby zozdrzić na te szumnóm dziedzine i podychać gorolskim luftym. Przibywo tu też kupe nimocnych, coby lyczyć swoji boleści, bo je nowy Szpitol Uzdrowiskowy z rozmaitymi zabiegami. Możesz sie też tam w basynie wyżbluchać, w kierym je woda ciepło a posolóno. Je też na Zowodziu szpitol dlo tych nimocnych co majóm rewme.
    Na postrzodku dziedziny stoji rotuz, co mo kapke wiyncyj jak 110 roków, stare kościoły, moc roztomaitych sklepów. Kónsek dali łod głównej cesty postawili takóm wielucnóm scyne i moc ławek, ciepli na wyrch dach i prawióm na to amfiteatr. W lecie śpiywajóm tam jakisi artysty, a strasznego narodu chodzi jich łoglóndać.
    Kapke dali przi ceście rośnie Dómb Sobieskiego, co je 322 roki stary, bo go wojska polski posadziły jak szły na wojne z Turkami do Wiydnia.
W Nierodzimiu przi ceście co żynie ku Skoczowu je taki stary drzewiany kościół. Mo 236 roków.
    Ło pore kroków szpacyrkiym łod rotuza je Muzeum Ustróński, kaj sie zbiyro wszycki stare ździorba. Jak przijedziecie do Ustrónio to zóńdźcie sie tam podziwać, bo tam dycki je cosi ciekawego. Kapke dali przi ceście je drugi Muzeum - Zbiory Marii Skalickiej, kaj możesz sie podziwać na rozmaite drzeworyty, exlibrisy i medale.

Tóż sami widzicie ludeczkowie, że je co łoglóndać.
Rozwożcie se to i przijedźcie do nas!

Czakómy na Was w Ustróniu, ludeczkowie mili,
tóż spakujcie manele, nie marnujcie ani chwili,
tu Was szumnie ugoszczymy jak bliskich przocieli
byście moc radości i uciechy mieli.
Aspóń kapke se spoczniecie kole naszych gróni,
a hónym przijyżdżejcie, bo Was gdo przedgóni!


 
Copyright ©2007 by Tomasz Sochacki
Kreator Stron www